Het verband tussen slaap en dementie is er, maar het is een stuk genuanceerder dan de koppen in de media vaak suggereren. Het opvallendste signaal uit de onderzoeken is niet korte slaap, maar juist lange slaap: wie structureel veel slaapt lijkt een duidelijk hogere kans op dementie te hebben. Korte slaap had in de analyses geen statistisch aantoonbaar effect, dus de angst dat een paar uur minder slapen je hersenen beschadigt is minder goed onderbouwd dan vaak wordt gesuggereerd.
Het grootste voorbehoud is omgekeerde causaliteit. Verstoorde of verlengde slaap kan een vroeg teken zijn van een proces in de hersenen dat later als dementie wordt herkend, in plaats van een oorzaak ervan. Onderzoek dat die vraag gerichter toetst door genetische varianten als uitgangspunt te nemen, vindt weinig bewijs dat slaapproblemen dementie daadwerkelijk veroorzaken. Het verband is dus reëel, maar of het een oorzaak-gevolgrelatie is of een vroeg symptoom, is nog niet opgehelderd.
Wat betekent dit voor jouw zorg? Als iemand die je kent plotseling veel meer gaat slapen, onrustig slaapt of 's nachts verwarde episodes heeft op hogere leeftijd, is dat iets om met een arts te bespreken, niet omdat slaap op zichzelf gevaarlijk is, maar omdat het één van de vroege signalen kan zijn waar een huisarts naar wil kijken in samenhang met andere dingen. Wie gewoon wat korter slaapt dan het boekje zegt, hoeft zich op basis van dit bewijs geen zorgen te maken.
Redelijk bewijs , 5 bron(nen); de richting is waarschijnlijk maar niet hard bewezen.